Inleiding
Froeger was Sneek un deur grachten omgeven stad. Ok noch wel un ferdomd moaie stad, met syn prachtich anleide bolwerken, die’t de hiele stad ‘omsingelden’.
Wete we ok weer wér at ut woard singel futkomt, want un singel is water.
Op è bolwerken in Sneek wudden later weer muren bouwd, dat om óóns moaie stad teugen de fijan te beskermen.
Ja, je moesten wel in u stad komme kenne fansels, mar dér hadden we dan weer poarten foar.
Ut waren poarten over ut water, mar ok wel poarten bij de ingangsdyken fan è stad, al súden die wel wat later anleid wurre.
We hadden vijf waterpoarten, un kleine bij de Beulstoren, de Noarderpoart foar de trekfaart op Leeuwadden, de Hoogendster Pyp naar Drilst en de Kleinzandster Pyp naar ut Sneekermeer en de Klein Paalster Pyp, die’t naar de wouden en Stienwyk toe ging.
De landpoarten waren de Noarderpoart naar Ysbrechtum en Drilst, de Nije Poart, die naar de Leeuwarder Trekfaart liep, De Oasterpoart naar Rauwerderhem en de Hoogendsterpoart naar De Lemmer.
At je ut su leze, dan mut ut un prachtich stadsje weest hewwe.
Oons bijna súderbuur Frankryk kreeg ut onder leiding van Napoleon in è hásses om de Sneekers opdracht te geven de muren op è bolwerken af te breken en op te rúmen.
Dur wudden bomen op setten en de Sneekers konnen dur moai de stad op om kuiere.
Tot su fer noch niks an è haan folges mij.
Mar dur kwamen op è duur stoomboaten foar de seilskippen in ut plak en toen moesten su anlegplakken in è stad hewwe. Toen is de narichhyd foar Sneek pas goëd begonnen.
Hiele stukken bolwerk wudden plat goaid, want dur moesten kades foar de stoomskippen anleid wurre, mar ok un baan foar de tram naar Joure.
Su kregen we de Rienck Bockema , de Harinxma, de Bothnia, de Jouster- en de Prins Hendrikkade foar de boaten en è tram.
Nou gaat ut om è Prins Hendrikkade in dit gefal. Weróm disse kade?
Su at jim wete, had Hendrik, de prins wer at disse kade naar noemd is niet sun beste naam.
Dur mekeerde hier en dér wel wat an de man en met è kade fan nou is ut al niet veul beter.
Must mar us siën wat su met disse kade útfreten hewwe, ju mutte ju as Sneeker toch doadskame foar disse wanfertoaning.
An de syde fan ut water hewwe suwat over un breedte fan sun zes meter un soadsje gele grindstiensjes del soademietert, wer at geen mèèns wat an het.
Moekes met kienderwages kenne dur niet in lope, laat staan fan ouwe mèènsen met un rollator.
En ut wud noch moaier, want met u fiets mast ur nyt komme, die mutte tussen de auto’s deur mar siën dat su levend fan de iëne naar de andere kant fan è stad komme.
Ut onderfiening weet ik dat suks al un hele toer is.
Mar da’s noch niet alles, want at ju as moeke met un kienderwagen, of as froutsje met un rollater fanut è Noard Oasthoeke de Koninginnebreuge ou komme en è stad in wille, wud ut noch gekker.
Un rotonde dië’t wel un ferlengstuk fan u Sneeker kermis lykt. Ut blik draait mar deur en deur en de krijst hast geen kááns om over te steken.
Over ut sebrapad dan? Ja, mar dat leit hielendal bij de Muntstraat of bij ut parkeerplak fan de ouwe Albert Hein en dér hoef ik nou krekt niet heen fansels.
Jim hewwe in è krante troues wel leze kennen dat ut ‘feiluch’ is op è Prins Hendrikkade. Ondersoek deur studenten het útwezen dat dit komt deur ut gefoël fan ónfeiligheid wat de méénsen hewwe at su oversteke mutte. Ja, at ju niet oversteke durve salle dur ok niet veul ongelukken gebeure fansels. Dat hiet in Sneek dan ok weer ‘feiluch’.
Mar nou noch us hiel wat andes. Die honderdvyftug meter lange steiger in u Looxmagracht.
Jonges, dat su un klapper fan formaat wurre foar de Sneeker middenstáán.
Ontiegeluk veul boatsjes suden dur an è wal komme om boadskappen te doën en wel op ut Oasterdyk.
Nou mut ik eerluk sège, ut is un moaie steiger wudden dië’t anleid is foar de plesierboatsjes, mar un groat succes…? Nee, dat nou krekt niet, dan salle su ok wat an de breugen in è grachten doën mutte.
Midsomer, su rond de tyd fan è Sneek-week siëst der soms wel drie boatsjes tegelyk foar de wal om skarrelen, dus dér hale we de kosten wel weer út?
Bliëf ik met ien groate fraag sitten fanself, welke mèènsen súden dit soart fan fratsen nou bedocht hewwe?.
En noch erger, mar roepen bliefe dat ut un goeie keus weest het om ut su te doën.
Iederiën ken toch op syn finges na telle dat fan dat hele spultsje geen donder klopt.
En folges mij hewwe su dat self ok al lang in è gaten, mar nou binne de centsjes op fanself.
Miskiën mutte de gemeentelukke belastingen nou wel weer anpast ( lees omhoog) wurre om ut saakje in u toekomst weer ongedaan te maken. Is’t in elk gefal goëd foar de werkgelegenhyd in u stad, kenne we anno 2012 ok wel brúke.
Fietse op disse kade!!
At je as fietser fan è Luwadderdyk ou komme en je mutte de Prins Hendrikkade op met ju karke, dan wurre ju deur ut gemoteriseerde blik hast fan è dyk ou drukt, sudra ut fluchtheuveltsje dér in dat hoekje ophoud te bestaan.
Suden die méénsen, die paar Snekers, dië’t noch altyd roepe dat ut un goëd plan weest is sels wel us un keer op dat stee fietst hewwe, of uuuh, súden die méénsen hielendal geën fiets hewwe, want dat is ók noch mar de fraach.
Ik dink fan nyt, want andes had disse toestaan toch allang feranderd wudden.
Mar, miskiën siën ik ut ok wel fekeard, we mutte ut mar even ou wachte.
Troues, die gele stientsjes, súden su dér ut ouwe trekpaad langs de Swette niet moai met ferhadde kenne? Dan het ut toch noch un goëd plak en ut kleurke mistaat der ók niet.
Dér brúkten se toch froeger ok de stiëntsjes fan u Stiënklip foar.
Cees V.