Donderdag 23 november maakten een groep Goëngasters een uitstapje naar……… Jawel, Veenhuizen. Bijgaand een kleine foto-impressie van deze zeer geslaagde dag, die wat het aantal deelnemers betrof wel iets groter had gemogen.
Op een van de grasvelden staat de beeltenis van de stichter van deze koloniën, Generaal van den Bosch.
Op weg naar de poort die op deze foto net nog boven het rechtse bord is te zien.
Ja, die lege stoel is natuurlijk weer van de man die de foto’s neemt.
Eenmaal buiten werden we geconfronteerd met manshoge foto’s van voormalige bewoners van deze strafinrichting.
Nadat we deze portretten waren gepasseerd, kwamen we bij een tweede poort waar we voor even buiten het traliewerk van het complex kwamen. Daar stond het gebouw waar de marechaussee indertijd haar verblijf had. Een wapen in de voorgevel herinnert nog aan die tijd.
Wie van ons heeft zijn voorouders hier terug gezien en waarom heet ik nou VEENSTRA? Gelukkig, ik weet het. Mijn voorouders waren turfschippers van beide kanten. Zij vervoerden het afgegraven veen van de winning naar de opslagplaatsen.
Een van de toegangspoorten van het complex. Wij lieten hem even achter ons om verder om ons heen te kijken.
Het gebouw waar voorheen de marechaussee haar onderkomen had. Boven de poort aan de voorzijde is het wapen met de tekst : ‘Je maintiendrai’ nog goed leesbaar.
In goed Nederlands is hier een ‘close up’ van dit wapen te zien.
Al wandelend kwamen we bij deze vroeger turfschuit aan. Met deze houten bokken werd vroeger de turf voor de stroom opwekkende installatie voor het complex aangevoerd. Wij gaan binnen een kijkje nemen.
Bij binnenkomst werd ons uitgelegd hoe de installatie in het verleden werkte. Er werd turf gestookt om gas te genereren. Op het getoonde schema is te zien hoe een en ander grofweg te werk ging.
Hier volgen een aantal foto’s van de machines die het hele proces van gaswinning tot en met stroomopwekking verzorgden.
Blinkend koper, het bewijs van de toewijding van het ‘vrijwillige’ personeel voor deze machine.
Je durft ze haast niet aan te raken, zo glad zijn ze gepoetst.
Deze machine werd op gang gebracht door voor gloeien met 3 gasbranders, waarvan op de volgende foto’s iets is te zien.
Hij vertelde over de manier van opstarten van de stroom opwekkende machine. Dit gebeurt deels door de inhoud van het in zijn handen aanwezige potje met brandstof.
De machine werd ooit gebouwd in de bekende fabriek van Kromhout. Ook in schepen werden veel motoren van dit merk toegepast.
Een bank om vroegere misdadigers te martelen. Met de aan de wand hangende stok werden de botten van armen en benen kapot geslagen. Daarna??? Even Apeldoorn bellen. Vraag: Hoort dit middeleeuwse martelwerktuig wel in dit museum??
Met een bus van Dalstra reizen werden we naar Veenhuizen vervoerd waar in het restaurant een lekkere broodmaaltijd met mosterdsoep door ons met smaak werd verorberd.
Even napraten na de broodmaaltijd en dan wachten op de gids die de rondleiding door en over het complex verzorgd.
Na deze broodmaaltijd werd er nog even ‘nagekaart’. Even later melde onze gids zich en kon de rondleiding over het uitgebreide complex beginnen.
Nog even uitleg van onze leider voor het vervolg van onze excursie.
Even buiten de poort en de stalen hekken. wel op weg naar het meest strenge deel van dit complex.
Nadat we de energieruimte hadden bekeken, gingen we weer naar de gevangenis-gebouwen om ons rondleiding te vervolgen.
Koperen oliespuitjes in een koperen bakje getuigen van het vele poetswerk dat de vrijwilligers hier verrichten. Zelf glimmen ze van trots dat zij deze prachtige machines draaiende mogen houden.
Tot slot werd deze machine ook nog even op gang gebracht, maar daar moest eerst werd de nodige druk voor worden opgebouwd.
Deze enthousiaste vrijwilliger wist op een boeiende manier tekst en uitleg te geven over de werking van de generator en de gelijkrichter, het kleinere onderdeel op de voorgrond.
Het mysterie wordt nog even opgetild uitgelegd voordat tot actie werd over gegaan.
Rechts de ‘fakkel’ waarmee de 3 gasbranders worden ontstoken om een en ander voor te gloeien Hier wordt de eerste plaat voor gegloeid.
Rood gloeiend, nog even en deze machine kan opgestart worden. Als er voldoende stroom is opgewekt, gaat een lamp aan het plafond dit door middel van gaan branden aangeven!!
Nu zijn alle drie branders in werking en zullen de ronde platen er achter rood gloeiend worden.
De lamp brand, er is nu genoeg energie aanwezig om voldoende energie op te wekken om het complex (vroeger) van stroom te voorzien.
Deze sluitsteen in een van de gevangenispoorten vermelde de naam van de direkteur (directeur) die bij het stichten van de koloniën in 1823 werd aangesteld.
De binnenkant van deze ‘autobussen’ wil je zo snel mogelijk weer vergeten. Vol met arrestantenhokjes van ongeveer 80 x 100 cm met een klein stoeltje om op te zitten.
Hoeveel schadevergoeding krijg je als blijkt dat je ten onrechte bent opgepakt ???
Even met zijn allen opgesloten achter de tralies en ondertussen kijken naar een voorlichtingsfilm.
Hier werden we rondgeleid in een namaak koepelgevangenis om een indruk te krijgen hoe het er daar aan toe ging . Links op de foto onze leider en verteller met een politie achtergrond.
Tja, dat vingertje, maar ja; Oud politieman hé.
Zonder woorden.
Op naar de bus, die zal ons naar het restaurant brengen waar de warme hap op ons wacht. Al met al een geslaagde dag. Af en toe een regenbuitje kon daar niets aan veranderen.
Eind van de dag, we kijken nog een keer vanaf de buitenkant naar de betraliede vensters. Brrr, je zal er maar hebben gezeten.
Bezoek aan het strengste deel van het complex, hier zaten de zwaarst gestraften hun tijd uit. Wij mochten voor even in de cel.
Met enig ontzag werd naar onze rondleider geluisterd over wat zich hier heeft afgespeeld. Veel mensen hebben hier in eenzame opsluiting gezeten.
Hij heette waarschijnlijk Meermans en zat alleen in deze cel, want een meerpersoons isolatiecel is onwaarschijnlijk. Meermansisolatiecel, jammer dat hij zat, want tekenen kon hij wel.
